Je cyclus in vier fasen: eindelijk begrijp je waarom je de ene week de wereld aankan en de andere week het liefst onder je dekens kruipt

De ene week ben je energiek, sociaal, scherp en productief. De week erna wil je niemand zien, ben je moe voor je begonnen bent en huil je om een reclame. Toeval? Neen. Hormonen.

Je cyclus bestaat uit vier fasen, elk met een eigen hormonaal profiel en elk met een eigen invloed op hoe je je voelt, hoe je denkt en hoeveel energie je hebt. Het is eigenlijk niet zo anders dan de natuur buiten je raam. Ook die gaat door vier seizoenen, elk met een eigen ritme, een eigen energie en een eigen schoonheid. Geen enkel seizoen is slecht. Ze zijn gewoon anders.

Als je je cyclus door die bril bekijkt, stop je met jezelf de schuld te geven van die mindere dagen. En begin je slim gebruik te maken van je betere dagen.

Even een praktische noot voor we beginnen: een cyclus van 28 dagen is een gemiddelde, geen norm. Jouw cyclus mag korter of langer zijn. De fasen verlopen bij elke vrouw anders. En bij PCOS kunnen de fasen sterk variëren, daarover zo meer. Gebruik dit als kapstok, niet als meetlat.

Fase 1: de menstruatiefase. Jouw winter.

Dag 1 tot ongeveer dag 5

Hormonen: oestrogeen en progesteron op hun laagst

In de natuur trekt alles zich terug in de winter. Bomen staan kaal, dieren houden winterslaap, de aarde rust. Zo werkt het ook in jouw lichaam tijdens de menstruatie. De baarmoederwand wordt afgebroken en verlaat je lichaam. Oestrogeen en progesteron staan op hun laagst. De energie is naar binnen gericht.

Veel vrouwen voelen zich in deze fase moe, stil en naar binnen gekeerd. Dat is geen zwakte. Dat is jouw winter. Je lichaam vraagt om rust, om warmte, om ruimte. Een warme kruik, vroeg naar bed, geen overvolle agenda als dat mogelijk is. De natuur verwacht ook niet dat bomen in januari bloesems dragen.

Fase 2: de folliculaire fase. Jouw lente.

Vanaf dag 1 tot de eisprong, kan bij PCOS veel langer duren

Hormonen: oestrogeen stijgt gestaag

Na de lange stilte van de winter begint de lente voorzichtig. De eerste bloesems verschijnen, de dagen worden langer, er is weer energie in de lucht. In jouw lichaam beginnen follikels te groeien in de eierstokken. Elk follikel bevat een onrijpe eicel. Eén ervan zal dominant worden. Oestrogeen stijgt stilaan en dat voel je: je wordt energieker, helderder, creatiever, socialer.

Dit is de fase om nieuwe projecten op te starten, moeilijke gesprekken aan te gaan, grote beslissingen te nemen. Je bent scherper dan ooit. Oestrogeen heeft ook een positief effect op serotonine, het stofje dat je een goed gevoel geeft. Net gek dus dat je je in deze fase vaak het beste in je vel voelt.

Fase 3: de ovulatiefase. Jouw zomer.

Rond dag 14 in een gemiddelde cyclus, duurt maar 24 tot 48 uur

Hormonen: LH piek, oestrogeen op hoogtepunt

Hoogzomer. Alles staat in bloei, de zon staat op zijn hoogst, de energie is volop aanwezig. In jouw lichaam geeft de hypofyse een korte, krachtige piek van LH af. Dat is het signaal vanuit je brein om het dominante follikel om open te barsten en de eicel vrij te laten. De eisprong. Oestrogeen staat op zijn hoogtepunt.

Je bent op je meest energiek, meest communicatief en meest zelfverzekerd. Alsof de zon op haar hoogst staat en alles oplicht. Sommige vrouwen voelen de eisprong als een lichte pijnscheut aan één kant van de onderbuik. Anderen voelen er niets van. Beide is normaal.

Fase 4: de luteale fase. Jouw herfst.

Na de eisprong tot aan je volgende menstruatie, duurt 12 tot 14 dagen

Hormonen: progesteron stijgt, oestrogeen daalt

Na de overvloed van de zomer trekt de natuur zich terug. Bladeren kleuren en vallen. De energie wordt stiller, dieper, meer naar binnen gericht. Niet somber, maar rijp. In jouw lichaam maakt het gele lichaam, de overblijfsel van het gesprongen follikel, progesteron aan. Dat hormoon bereidt de baarmoederwand voor op een mogelijke innesteling.

Progesteron heeft een kalmerend, soms zwaar effect. Je bent minder scherp, meer naar binnen gekeerd, makkelijker moe. De herfst vraagt om vertragen, om oogsten wat je in de lente en zomer gezaaid hebt. Niet om door te duwen alsof het nog zomer is.

In de tweede helft van deze fase dalen progesteron en oestrogeen verder als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden. En dan verschijnen de bekende herfststormen: prikkelbaarheid, opgeblazen gevoel, gevoelige borsten en die onbedwingbare trek in chocolade. Geen toevalligheid. Geen zwakte. Gewoon jouw herfst die haar werk doet.

De luteale fase heeft bij elke vrouw een relatief vaste lengte van 12 tot 14 dagen.

Je cyclus is geen last. Het is een seizoenswiel dat ronddraaiert. Elke fase heeft zijn eigen schoonheid, zijn eigen energie en zijn eigen behoeften. Hoe beter je leert luisteren naar welk seizoen je lichaam op dit moment beleeft, hoe beter je voor jezelf kan zorgen. En hoe meer je je cyclus begrijpt, hoe sneller je merkt wanneer er iets niet klopt.

Wat als jouw seizoenen niet zo verlopen?

Onregelmatige cycli, een lente die maar niet eindigt, een zomer die uitblijft of een herfst zonder progesteron: dat zijn allemaal signalen dat er iets in de hormonale balans verstoord is.

Als je jouw cyclus bijhoudt in een app of een notitieboekje, krijg je na een paar maanden al een heel duidelijk beeld van welk seizoen wanneer aankomt en hoe lang het duurt. Dat is waardevolle informatie, voor jezelf én voor je arts.

Wil je je cyclus beter begrijpen? Of merk je dat jouw seizoenen niet verlopen zoals het hier beschreven staat? Je bent meer dan welkom voor een kennismakingsgesprek. We bekijken samen wat er voor jouw situatie mogelijk is. Het enige wat jij hoeft te doen, is een gesprekje inplannen.