Insulineresistentie bij PCOS: dit zijn de signalen die je zelf kan herkennen

Je hebt de diagnose PCOS gekregen. Of je vermoedt het sterk. Maar hoe weet je of insulineresistentie ook een rol speelt bij jouw klachten, zonder meteen een bloedtest te laten doen?

30 tot 40 procent van de vrouwen met PCOS heeft insulineresistentie. Maar dat getal klopt waarschijnlijk niet. Want insulineresistentie wordt bij PCOS chronisch onderschat. Bloedtesten missen het vaak, zeker in een vroeg stadium. En intussen loop jij al jaren met klachten waar  niemand een verklaring voor heeft.

Laat me je uitleggen wat insulineresistentie eigenlijk is en belangrijker, welke signalen jouw lichaam je al geeft lang voor er iets opvalt in een bloedtest.

Wat is insulineresistentie eigenlijk?

Na het eten stijgt de hoeveelheid suiker in je bloed. Je alvleesklier of pancreas reageert door insuline aan te maken. Insuline is een beetje als een sleuteltje: het opent de deuren van je cellen zodat de suiker naar binnen kan en verbrand wordt tot energie.

Bij insulineresistentie zijn die sloten niet meer zo gevoelig. De sleuteltjes passen er nog wel in, maar de deuren gaan niet meer vlot open. De suiker blijft dus rondzwerven in je bloedbaan. Je lichaam reageert op die hoge bloedsuiker door nóg meer insuline aan te maken. En die hoge insulinewaarden… die zetten jouw eierstokken aan om meer testosteron te produceren.

Je ziet het: insulineresistentie en PCOS houden elkaar gevangen in een vicieuze cirkel.

Wat voel en zie je zelf?

Je hoeft geen bloedtest te wachten om vermoedens te hebben. Je lichaam laat al langer signalen zien. Dit zijn de meest voorkomende:

• Donkere, fluweelachtige huid in de nek, oksels, liezen of rond de navel. Het ziet eruit alsof de huid vuil is, maar het gaat niet weg met wassen. Dit noemen ze acanthosis nigricans.

• Kleine huidflapjes (skin tags) op dezelfde plekken: in de hals, de oksels, de liezen. Ze zijn huidkleurig of lichtbruin, zacht en hangen aan een dun steeltje.

• Een enorme trek in zoet, vooral na de maaltijd of halverwege de namiddag. Niet gewoon zin in iets lekkers, maar echt een hunkering die moeilijk te negeren is.

• Een energiedip na het eten. Je eet en een halfuur later ben je klaar voor een dutje. Dat is je bloedsuiker die piekt en dan crasht.

• Moeilijk gewicht verliezen, ook al eet je niet slecht. Of gewicht dat er gemakkelijk bijkomt, maar er niet meer af wil. Zeker rond de buik.

• Altijd moe, zelfs na een nacht slapen. Je cellen krijgen onvoldoende glucose binnen en kunnen daardoor onvoldoende energie aanmaken.

• Moeilijk helder denken, concentratieproblemen, hersenmist. Ook de hersenen lijden onder een wisselvallige bloedsuikerspiegel.

Herken je drie of meer van deze signalen? Dan is de kans reëel dat insulineresistentie een rol speelt. Praat erover met je arts en vraag om een gerichte bloedtest: een nuchtere glucose, een HbA1c én indien mogelijk, een nuchtere insulinewaarde.

Waarom pikt een standaard bloedtest dit soms niet op?

De nuchtere glucose is de meest gebruikte test, maar die meet enkel of er op dat moment te veel suiker in je bloed zit, na een nacht vasten. Bij insulineresistentie kan die waarde nog jarenlang normaal zijn, terwijl er onder de oppervlakte al van alles misgaat.

Een nuchtere insulinewaarde laat zien of je pancreas zich al aan het overwerken is om de boel in balans te houden. Hier zie je echt soms al jaren voor een stijging van de nuchtere glucose dat je lichaam het lastig heeft.

Ook de HbA1c kan helpend zijn: een gemiddelde van je bloedsuiker over de voorbije drie maanden. Zie je dat je HbA1c jaar na jaar een klein beetje stijgt, ook als het nog binnen de normaalwaarden valt, dan is dat al een signaal. Je lichaam vraagt om aandacht. En je hebt nog ruimte om bij te sturen, lang voor het diabetes wordt.

Wat kan je nu al doen?

Het goede nieuws: insulineresistentie is geen levenslange veroordeling. Je kan er heel wat aan doen via je levensstijl. De vier pijlers die daarbij het meeste verschil maken, zijn voeding, beweging, slaap en stressmanagement.

Concreet voor de voeding: vermijd pieken in je bloedsuiker door geraffineerde koolhydraten (wit brood, koeken, frisdrank) zo veel mogelijk te beperken en volkoren alternatieven te kiezen. Combineer koolhydraten altijd met eiwitten of gezonde vetten. Dat tempert de stijging van je bloedsuiker aanzienlijk.

En beweeg. Na het eten tien minuten wandelen doet wonderen. Letterlijk: je spieren nemen bij beweging suiker op uit je bloed, zonder dat daarvoor insuline nodig is.

Wil je weten waar jij staat? Als je vermoedt dat insulineresistentie een rol speelt bij jouw PCOS-klachten, ben je meer dan welkom voor een kennismakingsgesprek. We bekijken samen jouw situatie en wat er voor jou mogelijk is. Het enige wat jij hoeft te doen, is een gesprekje inplannen.